สรุปสัมมนา Meeting นักลงทุนภาคใต้ อาจารย์โจ ลูกอีสาน   อจ โจ แบ่งปันทั้งมุมมองต่อภาพรวมตลาดหุ้นไทยและต่างประเทศ กลยุทธ์การจัดพอร์ต การวิเคราะห์เจาะลึกกลุ่มธุรกิจและหุ้นรายตัว ไปจนถึงแนวคิดปรัชญาการใช้ชีวิตและการส่งต่อความมั่งคั่ง โดยสามารถสรุปประเด็นสำคัญทั้งหมดได้อย่างละเอียดดังนี้   ---   1. ภาพรวมพอร์ตการลงทุนและการจัดสรรสินทรัพย์ (Asset Allocation):   สัดส่วนพอร์ตการลงทุนปัจจุบัน : อาจารย์โจจัดสรรพอร์ตการลงทุนโดยแบ่งเป็น หุ้นไทย 50% และ หุ้นต่างประเทศ 50%  (เน้นตลาดฮ่องกงและจีน)   ตลาดหุ้นสหรัฐอเมริกา:    ปัจจุบันอาจารย์โจหลีกเลี่ยงการลงทุนในตลาดสหรัฐฯ เนื่องจากมองว่าดัชนี S&P500 ปรับตัวขึ้นมาสูงกว่าค่าเฉลี่ยในอดีต 100 ปีไปมากแล้ว จึงมี Downside risk หรือความเสี่ยงขาลงที่ค่อนข้างสูง ประกอบกับดอลลาร์ที่แข็งค่า นำเงินไปพักไว้ในกองทุนตลาดเงิน (Money Market Fund) ระยะสั้นของต่างประเทศที่ให้ผลตอบแทนดอกเบี้ยราว 3-4% เพื่อรอจังหวะซื้อหุ้นในอนาคต   ตลาดหุ้นฮ่องกงและจีน:   แม้พอร์ตในส่วนนี้จะเผชิญการขาดทุนบ้างในปีที่ผ่านมา แต่อาจารย์โจยังเชื่อมั่นว่า "จีนคืออนาคตของโลก" หุ้นขนาดเล็กในฮ่องกงหลายตัวมีราคาถูกมาก มีกระแสเงินสดในมือสูงกว่ามูลค่าบริษัท (Market Cap) ถึง 4-5 เท่า และจ่ายปันผลในระดับที่สูง อย่างไรก็ตาม ต้องระมัดระวังเรื่องธรรมาภิบาลและการไซฟ่อนเงิน (เงินสดทิพย์) จึงต้องใช้ การกระจายความเสี่ยง (Diversification) เป็นเกราะป้องกัน   ตลาดหุ้นเวียดนาม: ได้ขายทำกำไรออกไปหมดแล้ว เนื่องจากมองว่าหุ้นไม่ได้ถูกมากเมื่อเทียบกับฮ่องกง และประสบปัญหาการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของบริษัทที่ทำได้ยาก รวมถึงมีความเสี่ยงเรื่องค่าเงิน   มุมมองต่อตลาดหุ้นไทย: แม้หลายคนจะหนีไปลงทุนต่างประเทศ แต่อาจารย์โจมองว่าเป็น ข้อดี  เพราะเมื่อคนสนใจน้อยลง การแข่งขันก็ต่ำลง ทำให้สามารถค้นหา หุ้นเพชรในตม หรือหุ้นขนาดเล็ก (Small Cap) ที่มีปัจจัยพื้นฐานดีและปันผลสูงระดับ 7-10% ได้ง่ายขึ้น โดยเน้นเก็บหุ้นที่อิ่มตัวแต่กระแสเงินสดเสถียร หรือหุ้นตัวเล็กที่กำลังแย่งส่วนแบ่งการตลาดจากคู่แข่งได้ อย่างไรก็ตาม หากดัชนี SET ขึ้นมาในระดับ 1,500 จุด จะมองว่ามูลค่าเริ่มตึงตัว และบริษัทจำนวนมากพยายามจ่ายปันผลพิเศษโดยการกู้เงินมาจ่าย ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่ยั่งยืน   ---   2. กลยุทธ์และเทคนิคการลงทุนสไตล์ "ลูกอีสาน"   การรับมือกับวิกฤต สงคราม และ Circuit Breaker การใช้ TFEX ป้องกันความเสี่ยง:    เมื่อเกิดความระแวงต่อสถานการณ์โลก (เช่น สงครามอิหร่าน-อิสราเอล หรือปัจจัยการเมืองในประเทศ) อาจารย์โจมีการ Short TFEX เพื่อป้องกันความเสี่ยงของพอร์ต ควบคู่ไปกับการ Long ทองคำล่วงหน้า ซึ่งทองคำมักจะปรับตัวขึ้นในช่วงวิกฤต ช่วยชดเชยผลขาดทุนจากตลาดหุ้นได้   Mindset ต่อเหตุการณ์ Circuit Breaker:   อาจารย์โจมองว่า Circuit Breaker คือ    โอกาสทองในการช้อนซื้อ"** หากวิเคราะห์แล้วว่าเหตุการณ์ที่ทำให้หุ้นตกลงมานั้น ไม่ได้กระทบต่อปัจจัยพื้นฐานระยะยาวของบริษัท โดยอาจใช้เงินสดราว 25% ของพอร์ตในการเข้าซื้อหุ้นที่มีพื้นฐานดีและมีการจ่ายปันผลรองรับ   คิดสวนทางกับตลาด (Contrarian Thinking):   ในช่วงที่ตลาดหมี (ตลาดขาลง) หมีมักจะตัวใหญ่กว่าความเป็นจริงเสมอ (คนกลัวเกินเหตุ) และในตลาดกระทิง (ตลาดขาขึ้น) คนก็มักจะมองโลกในแง่ดีเกินไป ให้ใช้หลักคิดของ Charlie Munger คือ ให้คิดกลับด้านเสมอ   กลยุทธ์การซื้อหุ้นปันผล (Dividend Capture) ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการเข้าซื้อหุ้นปันผลคือ ไตรมาสที่ 3 ของปี เพราะเป็นช่วงที่นักลงทุนสามารถคาดการณ์ผลประกอบการรวมทั้งปีได้ค่อนข้างแม่นยำ หากซื้อในช่วงนี้ หุ้นมักจะค่อยๆ ปรับตัวขึ้นเพื่อรับข่าวปันผลในไตรมาส 4 และต้นปีถัดไป ทำให้นักลงทุนได้ทั้งกำไรจากส่วนต่างราคา (Capital Gain) และเงินปันผล (Dividend Yield) ในเวลาเดียวกัน   กฎ 3 ข้อในการ "ขายหุ้น" (Exit Strategy) : นักลงทุนแนว VI จะขายหุ้นเมื่อเกิด 3 เหตุการณ์นี้เท่านั้น: 1.   เจอหุ้นตัวใหม่ที่ดีกว่า มี Upside สูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญ: หากหุ้นที่ถืออยู่ราคาปรับตัวขึ้นจนอัตราผลตอบแทนปันผลลดลง (เช่น จาก 8% เหลือ 5%) และมีตัวเลือกอื่นที่ให้ผลตอบแทนดีกว่า สามารถสับเปลี่ยนตัวหุ้นได้ (Switching)   2.   คิดผิด / ปัจจัยพื้นฐานเปลี่ยน:  หากทิศทางธุรกิจไม่เป็นไปตามที่วิเคราะห์ไว้ หรือผู้บริหารเปลี่ยนนโยบายที่ขัดต่อหลักการลงทุน (เช่น เปลี่ยนจากธุรกิจที่ใช้เงินลงทุนต่ำ ไปทำโรงแรมที่ใช้เงินลงทุนสูง) ต้องกล้าตัดขาดทุน (Cut loss)   3.   ราคาหุ้นปรับตัวขึ้นไปถึงมูลค่าที่เหมาะสม (Fair Value): เมื่อหุ้นหมดความน่าสนใจในเชิงมูลค่า ก็ควรขายออก ไม่ควรคาดหวังว่าจะสามารถขายได้ที่จุดสูงสุดเสมอไป   ---   3. การวิเคราะห์อุตสาหกรรมและหุ้นกลุ่มต่างๆ   กลุ่มการเงินและสินเชื่อ (Leasing):  มองว่าผ่านจุดต่ำสุดของการตั้งสำรองไปแล้วในปีที่ผ่านมา การที่บริษัทเหล่านี้ลดเป้าการเติบโตและการขยายสาขาลง ทำให้ไม่ต้องใช้เงินทุนหมุนเวียนมาก ส่งผลให้ **มีความสามารถในการจ่ายปันผลได้มากขึ้น** ถือเป็นกลุ่มที่น่าสนใจในระดับราคาปัจจุบัน   กลุ่มท่องเที่ยวและโรงพยาบาล: ธุรกิจท่องเที่ยว โดยเฉพาะโรงแรม เป็นธุรกิจที่ ไม่มีคูเมืองป้องกัน (No Barrier to Entry)  การแข่งขันดุเดือดมาก จึงไม่ได้ให้ความสนใจนัก ส่วนกลุ่มโรงพยาบาล หากราคาหุ้นปรับลดลงแรงจากความกังวลเรื่องสงครามที่อาจทำให้ลูกค้าตะวันออกกลางหายไป ถือเป็น "โอกาสในการเข้าซื้อ" หากมองในระยะยาวว่าสถานการณ์จะกลับสู่ภาวะปกติ   กลุ่มเครื่องดื่ม (Beverage):  ผมเสนอว่ากลุ่มเครื่องดื่มได้รับอานิสงส์จากสภาพอากาศที่ร้อนจัด  อย่างไรก็ตามอาจารย์โจเสริมว่า ต้องระวังบริษัทที่พึ่งพาการรับจ้างผลิต (OEM) เป็นหลัก เพราะกำไรจะผันผวนและคาดการณ์ได้ยาก ควรเลือกลงทุนในบริษัทที่มีแบรนด์แข็งแกร่งและกำไรสม่ำเสมอ   กลุ่มวัสดุก่อสร้างและซ่อมแซมบ้าน (Home Improvement):   แม้ราคาหุ้นจะปรับลดลงมาจนดูมี P/E ต่ำ แต่ต้องระวังเรื่องกระแสเงินสดที่ไปจมอยู่กับ “สต็อกสินค้าคงคลัง"จำนวนมหาศาล ทำให้บริษัทเหล่านี้มักไม่ค่อยมีเงินสดมาจ่ายปันผล และมักจะจ่ายเป็นหุ้นปันผลแทน   กลุ่มจัดหางานและ HR : หลายคนกังวลว่า AI จะมาแย่งงานและกระทบต่อธุรกิจจัดหางาน แต่อาจารย์โจมองว่า ในความเป็นจริง งานที่ต้องพึ่งพาทักษะมนุษย์และการพบปะ (Face-to-Face) ยังไม่สามารถถูกแทนที่ด้วย AI ได้ทั้งหมดในระยะเวลาอันสั้น ความกังวลของตลาดอาจมีมากเกินไป   ข้อควรระวัง หุ้นที่มีบริษัทแม่ในต่างประเทศ: หุ้นกลุ่มนี้มักมีเงินสดในมือมหาศาล ไม่มีหนี้สิน แต่กลับจ่ายปันผลในอัตราที่ต่ำมาก (ราว 30%) และมีความเสี่ยงเรื่องการถ่ายเทผลประโยชน์ (Transfer Pricing) ผ่านการตั้งราคาซื้อขายระหว่างบริษัทแม่กับบริษัทลูก ทำให้นักลงทุนรายย่อยเสียเปรียบ   ---   4. บทเรียนธุรกิจจากการทำเกษตรกรรม (ทุเรียน ข้าว ปาล์ม ยาง)   อาจารย์โจได้ลงมือศึกษาและทำเกษตรกรรมด้วยตนเอง ทั้งการปลูกข้าวและเสาะหาสายพันธุ์ทุเรียนหายาก ซึ่งให้บทเรียนที่สามารถนำมาเชื่อมโยงกับการลงทุนได้อย่างลึกซึ้ง:   ธุรกิจที่ไม่มี Barrier to Entry จะไม่มีกำไรที่ยั่งยืน: หากธุรกิจใดกำไรดี แต่ใครๆ ก็สามารถเข้ามาทำได้ สุดท้ายซัพพลายจะล้นตลาดและราคาก็จะพังทลายลง ยกตัวอย่างเช่น การปลูกทุเรียน ในอดีตทุเรียนราคาแพงมาก ทำให้คนแห่โค่นสวนยางและสวนปาล์มมาปลูกทุเรียน เมื่อผลผลิตชุดใหม่ออกสู่ตลาดพร้อมกัน ประกอบกับจีนนำเข้าจากเวียดนามมากขึ้น ราคาจะตกลงอย่างรุนแรง กฎข้อนี้ใช้ได้กับธุรกิจในตลาดหุ้นเช่นกัน (เช่น สุกี้ชาบู ที่เมื่อก่อนกำไรดี แต่ปัจจุบันแข่งขันกันดุเดือดจนกำไรหดตัว)   ปัญหาความยากจนของชาวนาไทย: เกิดจากปัญหาต้นทุนและประสิทธิภาพการผลิต เมื่อเปรียบเทียบข้าวหอมมะลิไทยกับข้าวเวียดนาม เวียดนามได้ผลผลิตต่อไร่สูงกว่าไทยหลายเท่าตัว ต้นทุนสายพันธุ์ก็ถูกกว่า แม้ข้าวไทยจะขายได้ราคาสูงกว่า แต่เมื่อหักลบต้นทุนแล้ว ชาวนาเวียดนามกลับมีกำไรที่สูงกว่ามาก การพึ่งพาการส่งออกข้าวในปริมาณมากๆ จึงไม่ได้ช่วยให้ชาวนาไทยรวยขึ้น หากไม่ปรับโครงสร้างต้นทุน   ---   5. ข้อคิดเรื่องการบริหารกองทุนระดับประเทศ     กองทุนประกันสังคม:  กำลังเผชิญวิกฤตที่เงินไหลออกมากกว่าเงินไหลเข้า และอาจล้มละลายใน 20 ปี วิธีแก้มีเพียง 3 ทางคือ: 1. เพิ่มอัตราเงินสมทบ 2. ขยายอายุเกษียณ (ซึ่งคนส่วนใหญ่ต่อต้าน) 3. **บริหารพอร์ตการลงทุนให้ได้ผลตอบแทนสูงขึ้น** ปัจจุบันนโยบายการลงทุนยังอนุรักษ์นิยมมากเกินไป หากสามารถบริหารให้ได้ผลตอบแทนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 4% เป็น 8% เงินชราภาพของผู้ประกันตนจะเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัว ---   6. ปรัชญาชีวิต ความก้าวหน้า และความสุขของการมีเงิน   ในช่วงท้ายของการสัมมนา อาจารย์โจได้ให้ข้อคิดที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับเป้าหมายของการลงทุนและคุณค่าของเงิน:   หุ้นเปลี่ยนชีวิต ไม่มีอยู่จริง:  ความมั่งคั่งไม่ได้เกิดจากการแทงหุ้นถูกตัวเพียง 1-2 ตัวแล้วรวยข้ามคืน แต่เกิดจาก "พอร์ตการลงทุนที่เปลี่ยนชีวิต อาศัยการกระจายความเสี่ยงอย่างเหมาะสม รับผลตอบแทนแบบทบต้นอย่างต่อเนื่อง และที่สำคัญคือ **"ต้องไม่ขาดทุนหนัก"** การขาดทุน 50% ต้องทำกำไรถึง 100% จึงจะกลับมาเท่าเดิม ดังนั้น การปกป้องเงินต้นจึงสำคัญที่สุด   กฎการลดน้อยถอยลงของความสุข (Diminishing Marginal Utility):  เมื่อคนเรามีเงินจาก 1 แสน เป็น 1 ล้าน หรือ 10 ล้าน ความสุขจะพุ่งสูงขึ้นอย่างชัดเจน แต่เมื่อมีเงินระดับ 100 ล้าน หรือ 1,000 ล้าน ความสุขจะเริ่มคงที่ ไม่ได้พุ่งสูงขึ้นเป็นเงาตามตัวอีกต่อไป   ความมั่นคงคือความสุขที่แท้จริง:   เงินอาจจะไม่ได้ซื้อความสุขฉาบฉวยได้ตลอดไป แต่สิ่งที่มีค่าที่สุดของเงินคือ **"ความมั่นคงทางใจ"** การมีเงินทำให้เรามีสิทธิ์เลือก ไม่ต้องทนทำงานที่เกลียด ไม่ต้องกังวลเรื่องค่ารักษาพยาบาลยามเจ็บป่วย (สามารถเข้าถึงการรักษามะเร็งที่ดีที่สุดได้) และไม่ต้องเผชิญกับความทุกข์ทรมานจากความยากจน   การแบ่งปันและส่งต่อ: การมีเงินทำให้เราสามารถดึง "ด้านดี" ของตัวเองออกมาใช้ได้อย่างเต็มที่ สามารถช่วยเหลือญาติพี่น้อง หรือบริจาคเพื่อสังคมได้โดยไม่ต้องหวังผลตอบแทน โดยอาจารย์โจมีความฝันที่อยากจะเป็น "ผู้บริจาครายบุคคลที่บริจาคเงินให้มูลนิธิมากที่สุดในประเทศ" ด้วยการนำดอกผลจากการลงทุนมาช่วยเหลือสังคม   มรดกและการจัดการเงินให้ลูกหลาน:  สำหรับการส่งต่อความมั่งคั่งให้ลูกหลาน หากลูกหลานไม่มีความรู้ความเข้าใจในการเลือกหุ้นรายตัว วิธีที่ปลอดภัยและดีที่สุดคือการสอนให้พวกเขานำเงินไปซื้อ **"กองทุนดัชนีหุ้นทั่วโลก (Global Index Fund/ETF)"** เพื่อรับผลตอบแทนตามการเติบโตของเศรษฐกิจโลก หรือจัดตั้งเป็นกองทรัสต์ (Trust) เพื่อป้องกันไม่ให้สูญเสียเงินต้น   **บทสรุปทิ้งท้าย:** อาจารย์โจย้ำเตือนนักลงทุนเสมอว่า เราเป็นเพียงเศษเสี้ยวเล็กๆ ของจักรวาล ไม่ควรยึดติดหรือเครียดกับความผันผวนของตลาดหุ้นมากจนเสียสุขภาพ จงลงทุนด้วยสติ ไม่ทายใจตลาด ล้มเหลวให้เป็น เรียนรู้จากความผิดพลาด และที่สำคัญที่สุด ไม่ว่าคุณจะเริ่มต้นจากจุดไหน หากมีความตั้งใจและโฟกัสศึกษาอย่างจริงจัง **"ไม่มีที่ใดที่ไกลกว่าก้าวย่างของเธอ"** ทุกคนสามารถเป็นผู้เชี่ยวชาญและประสบความสำเร็จในแบบของตนเองได้เสมอ 1000087467.jpg

สงครามระหว่างอเมริกากับอิหร่านที่เกิดขึ้นไม่กี่วันมานี้ทำให้ตลาดหุ้นทั่วโลก “ปั่นป่วน” เฉพาะอย่างยิ่งตลาดหุ้นเกาหลีและตลาดหุ้นไทยที่ดัชนีตลาดตกลงไปเกิน 10% ภายในเวลา 2-3 วัน  นี่ทำให้เราควรมาดูว่าอนาคตหลังจากนี้  เช่น  อีกปีหนึ่งหรืออาจจะหลายปี  หุ้นน่าจะเป็นอย่างไรเพื่อที่เราจะได้กำหนดกลยุทธ์การลงทุนในวันนี้ได้ถูกต้อง ประเด็นแรกที่ผมมักจะทำเสมอก็คือ  ศึกษาจากประวัติศาสตร์สงครามกับตลาดหุ้นว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างไร  ซึ่งนี่จะเป็นเรื่องการศึกษาเฉพาะตลาดหรือประเทศที่ไม่ได้อยู่ในสมรภูมิแต่แน่นอนว่าได้รับผลกระทบแน่เพราะอาจจะเป็น “คู่สงคราม” หรือไม่ก็เป็นประเทศอื่นที่ได้รับผลของสงครามผ่านภาวะเศรษฐกิจ  การเงินหรือการถูกโจมตีอันเป็นผลข้างเคียง  และก็แน่นอนว่าส่วนใหญ่ก็เกี่ยวข้องกับตลาดหุ้นสหรัฐที่มีข้อมูลมากกว่าตลาดหุ้นอื่น ๆ  มาก ประวัติศาสตร์ก็คือ  ก่อนสงครามหรือเมื่อเกิดสงคราม  ตลาดหุ้นมักจะผันผวนและตกลงมาแรงเพราะการ  “ตกใจ” ของนักลงทุน  เนื่องจากสงครามจะก่อให้เกิดการทำลายล้างและกระทบกับเศรษฐกิจ  การเงินและตลาดหุ้นมาก  เพราะการผลิตสินค้าเช่นอาวุธยุทโธปกรณ์และปัจจัยในการสงครามต่าง  ๆ  รวมถึงอาหารและพลังงานอาจจะติดขัดทำให้มีราคาเพิ่มสูงขึ้นมากซึ่งทำให้เกิดเงินเฟ้อรุนแรง  เป็นอันตรายต่อทรัพย์สินทางการเงินเช่นหุ้น  อย่างไรก็ตาม  หลังจากนั้น  เศรษฐกิจและตลาดหุ้นก็มักจะปรับตัวขึ้นหลังจากสงครามผ่านไปประมาณ 1 ปี ในสงครามโลกครั้งที่ 1  ตลาดหุ้นสหรัฐต้องปิดชั่วคราว  แต่เมื่อเปิดขึ้นใหม่  ดัชนีตลาดหุ้นก็ปรับตัวขึ้นแรงมาก  เหตุผลก็เพราะว่าสหรัฐไม่เกิดความเสียหายเลย  แต่โรงงานในสหรัฐกลับเฟื่องฟูมาก เพราะเป็นแหล่งผลิตอาวุธและสินค้าที่จำเป็นต่าง ๆ  ส่งให้กับพันธมิตรในยุโรป สงครามโลกครั้งที่ 2 นั้น  ช่วงแรกตลาดก็ผันผวนมากเช่นกัน  โดยเฉพาะเมื่อฐานทัพเรือที่เพิรล์ฮาร์เบอร์ถูกญี่ปุ่นถล่ม  แต่หลังจากนั้น  ในช่วงสงครามตั้งแต่ปี 1942-1945  ตลาดหุ้นปรับตัวขึ้นอย่างโดดเด่นถึงปีละ 25%  เนื่องจากมีการผลิตอาวุธและสินค้าเพื่อใช้ในการต่อสู้กับฝ่ายอักษะรวมถึงการส่งผลผลิตเหล่านั้นให้กับฝ่ายพันธมิตรในยุโรป สงครามเกาหลีในปี 1950-1953 ดัชนี S&P500 ก็เติบโตขึ้นประมาณ 30% หรือปีละเกือบ 10% ซึ่งก็ถือว่าใช้ได้  สงครามไม่ได้ทำให้ตลาดหุ้นเดี้ยง  เช่น เดียวกับสงครามเวียตนามที่รบกันยาวนานต่อเนื่องถึง 20 ปี  ตลาดหุ้นก็โตไปเรื่อย ๆ  ยกเว้นในช่วงปี 1973-74 ซึ่งเป็นช่วงท้าย ๆ  ของสงครามที่เกิดวิกฤติน้ำมันจากการที่ประเทศกลุ่มโอเปกงดส่งน้ำมันให้อเมริกาซึ่งทำให้ราคาน้ำมันพุ่งขึ้นไปมากจนเกิดภาวะเงินเฟ้อรุนแรงและกลายเป็น  “Stagflation” คือเศรษฐกิจตกต่ำในขณะที่เงินเฟ้อรุนแรงส่งผลให้ตลาดหุ้นตกลงไปหลายสิบเปอร์เซ็นต์จนเป็นวิกฤติ “สงครามอ่าว” ในตะวันออกกลางปี 1990-91 ที่สหรัฐบุกอิรักเพื่อปลดปล่อยคูเวตที่ถูกยึดครองโดยอิรัก  ในช่วงแรก  ดัชนีหุ้นS&P 500 ตกลงไป 10% แต่เมื่อกองทัพอเมริกาเริ่มโจมตี  ตลาดหุ้นก็พุ่งขึ้นแรงมาก  ภายใน 1 ปี ดัชนีก็ปรับตัวขึ้นไป 20% สงครามรัสเซีย-ยูเครน ตั้งแต่ปี 2022 ตลาดหุ้นก็ตกลงไปแรงทั่วโลก  เพราะราคาน้ำมันพุ่งขึ้นแรงมากถึง 50%  แต่หลังจากนั้น ทุกอย่างก็กลับมาเป็นปกติ  และตอนนี้นักลงทุนก็แทบไม่สนใจแล้ว  เฉพาะอย่างยิ่งก็คือ  เกิดสงครามอเมริกากับอิหร่านแทน ข้อสรุปก็คือ  สงครามนั้น  มักก่อให้เกิดความตกใจและส่งผลสั้น ๆ  ว่าจะเกิดเหตุการณ์หรือภาวะทางเศรษฐกิจสำคัญ ๆ ที่จะทำให้เศรษฐกิจและตลาดการเงินเสียหาย  ดังต่อไปนี้คือ 1) สงครามจะลามไปยังจุดอื่น ๆ  หรืออาจจะไปทั่วโลก เพราะอิหร่านเริ่มโจมตีประเทศอื่นในอ่าวเปอร์เซียที่สนับสนุนสหรัฐ 2) จะเกิดเงินเฟ้อและอัตราดอกเบี้ยสูงขึ้น  เพราะราคาพลังงานโดยเฉพาะน้ำมันจะปรับตัวเพิ่มขึ้นเพราะสงครามต้องใช้น้ำมันมาก  หรืออย่างในกรณีสงครามที่เกิดขึ้นขณะนี้คืออิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซ  ทำให้น้ำมันประมาณ 20ของโลกไม่สามารถนำออกไปใช้ได้  ทำให้น้ำมันราคาเพิ่มขึ้นไปถึง 90 เหรียญต่อบาร์เรลและคาดว่าจะขึ้นไปได้ถึง 150 เหรียญในไม่ช้า 3) เศรษฐกิจทั่วโลกอาจจะถดถอยลงถ้าสงครามยืดเยื้อต่อไป การท่องเที่ยวอาจจะลดลงเพราะการบินถูกรบกวน  เช่นเดียวกับการค้าที่จะติดขัดโดยเฉพาะการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ  และการที่เกิดภาวะเงินเฟ้อด้วยอาจจะทำให้เกิด Stagflation ได้ 4) มีความเสี่ยงทางด้านการเมืองระหว่างประเทศ  เช่นเรื่องของการแซงชั่นการค้า  การขึ้นภาษีและการจำกัดการส่งออกสินค้าที่อาจจะเป็นยุทธปัจจัยเช่นพวกแร่หายากเป็นต้น ทั้งหมดนั้นทำให้ตลาดหุ้นตกแรง  แต่โอกาสที่จะเกิดต่อเนื่องยาวนั้น จากประวัติศาสตร์มักพบว่ามันไม่จริง  โลกมีความสามารถในการปรับตัวเสมอ  เหนือสิ่งอื่นใดก็คือ  สงครามอาจจะจบลงหรือกลายเป็นสงคราม “ยืดเยื้อ” แต่ไม่ค่อยจะมีผลกระทบกับโลกอีกต่อไปเพราะโลกปรับตัวได้  นี่ก็อาจจะคล้าย ๆ  กับสงครามรัสเซีย-ยูเครน ที่คนโดยเฉพาะนักลงทุนแทบจะเลิกสนใจไปแล้ว ประเด็นที่จะต้องวิเคราะห์ก็คือ  สงครามจะลามไปยังประเทศอื่นหรือจุดอื่นหรือไม่  สำหรับผมแล้ว  นี่เป็นสิ่งที่ไม่น่าจะเกิดขึ้น  เพราะทั้งรัสเซียและจีนเองก็ไม่ได้ออกมาช่วยเหลือหรือตอบโต้อเมริกา  เช่น เดียวกับประเทศเพื่อนบ้านที่ต่างก็ไม่ได้เป็นมิตรกับอิหร่าน  ตรงกันข้าม  ส่วนใหญ่สนับสนุนสหรัฐในด้านของการอนุญาติให้เครื่องบินของสหรัฐบินไปโจมตีอิหร่านด้วยซ้ำ  ซึ่งนั่นทำให้อิหร่าน “แก้แค้น” โดยการโจมตีด้วยโดรนต่อประเทศเหล่านั้น ประเด็นต่อมาก็คือ  สงครามนี้จะยืดเยื้อหรือไม่  เพราะถ้ายืดเยื้อก็จะทำให้เกิดภาวะน้ำมันขาดแคลนและขึ้นราคายาวนานซึ่งจะทำให้เกิดเงินเฟ้อและเศรษฐกิจตกต่ำ  ซึ่งจะทำให้ตลาดหุ้นตกลงมาแรงต่อไป ในความเห็นของผมก็คือ  สงครามครั้งนี้เป็น  “สงครามทางอากาศ” คล้าย ๆ  “The Battle of Britain” ในสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่ฮิตเลอร์ทิ้งระเบิดโจมตีอังกฤษนานหลายเดือนเพื่อที่จะทำให้อังกฤษยอมแพ้โดยที่เยอรมันไม่ได้ยกพลขึ้นบกเข้ายึดครองอังกฤษ  แต่อังกฤษไม่ยอม  และก็พยายามต้านทานโดยใช้ปืนต่อสู้อากาศยานและนำเครื่องบินขึ้นไปรบกับเครื่องบินของฝ่ายเยอรมันจนในที่สุดเยอรมันก็เลิกรบไปเองและหันไปบุกรัสเซียแทน ในกรณีของสหรัฐโดยประธานาธิบดีทรัมป์ที่โจมตีอิหร่านโดยเครื่องบินและขีปนาวุธ  ผมคิดว่าอิหร่านก็คงไม่ยอมแพ้ง่าย ๆ  และก็คงตอบโต้โดยใช้โดรนและขีปนาวุธยิงฐานทัพอเมริกาและประเทศอื่น ๆ  ที่สนับสนุน  รวมถึงการขู่และปิดการเดินเรือที่จะผ่านช่องแคบฮอร์มุซเพื่อบีบให้อเมริกาต้องหยุดการโจมตีอิหร่าน สำหรับผมเองคิดว่าสงครามครั้งนี้คงใช้เวลาไม่นานก็จะเลิกไปเอง  เพราะอเมริกาไม่ได้ส่งคนเข้าไปรบในพื้นแผ่นดินอิหร่าน  แค่เลิกส่งเครื่องบินเข้าน่านฟ้าอิหร่านทุกอย่างก็จบ  นั่นก็เป็นสิ่งที่เป็นไปได้เมื่อสหรัฐได้ทำลายอาวุธและศักยภาพในการผลิตอาวุธส่วนใหญ่รวมถึงระเบิดนิวเคลียร์ของอิหร่านแล้วเสร็จและสามารถตั้งผู้นำหรือได้ผู้นำอิหร่านที่ไม่เป็นปฏิปักษ์กับอเมริกาต่อไปแล้ว  หลังจากนั้น  ทรัมป์ก็จะ “ประกาศชัยชนะ”  แล้วเรื่องของสงครามอิหร่านก็จะจางหายไปคล้าย ๆ  สงครามยูเครน ตลาดหุ้นทั่วโลกก็จะดำเนินการไปตามปกติ  และแน่นอน  ก็จะไปเจอกับภาวะแห่งความผันผวนไม่แน่นอนและก็อาจจะเกิดวิกฤติขึ้นได้อีกเช่นกัน  เพราะในช่วงเร็ว ๆ  นี้ “ระเบียบโลก” ได้เปลี่ยนแปลงไปมาก  จากเดิมที่โลกมีกติกาที่ชัดเจนว่าแต่ละประเทศซึ่งรวมถึงมหาอำนาจ  จะทำอะไรได้มากน้อยแค่ไหน  แต่ระยะหลัง ๆ นี้ดูเหมือนว่า  “อำนาจ” จะเป็นตัวกำหนดว่าใครจะทำอะไรได้มากน้อยแค่ไหนแทน ที่พูดมาถึงจุดนี้อาจจะดูเหมือนว่าเราไม่ต้องสนใจอะไรทั้งสิ้นเพราะปัญหาต่าง ๆ  จะจบลงอย่างรวดเร็ว   แต่ถ้าไม่ใช่ล่ะ  อะไรจะเกิดขึ้นและผลกระทบจะเป็นอย่างไร? คำตอบอย่างสั้น ๆ  ของผมก็คือ  ถ้าจะให้เกิดความปลอดภัย  เราก็อาจจะเลือกกลยุทธ์การลงทุนที่เน้นในสินค้าที่จะไม่เจ็บจากสงครามและอาจให้ผลตอบแทนที่ดีนั่นคือ 1) ธุรกิจเกี่ยวกับพลังงานที่จะได้ผลดีเมื่อราคาพลังงานเพิ่มขึ้นและอยู่นาน 2) ผู้ผลิตอาวุธรายใหญ่ที่จะได้ประโยชน์จากสงครามที่ยืดเยื้อยาวนาน 3) สินค้าโภคภัณฑ์เช่นแร่ธาตุที่จำเป็นต้องใช้ในการผลิตอาวุธและอุปกรณ์ในการสงครามต่าง ๆ 4)สินค้าที่สามารถต่อต้านเงินเฟ้อ  เช่น  ทองคำ เป็นต้น  ส่วนธุรกิจที่ควรจะหลีกเลี่ยงก็คือ  ธุรกิจที่ต้องใช้น้ำมันหรือพลังงานมาก  เช่น  สายการบิน และการเดินทางขนส่งเป็นต้น นอกจากนั้น  ในส่วนของการจัดพอร์ตเองก็ควรจะต้องกระจายความเสี่ยงไปในหลาย ๆ  อุตสาหกรรมรวมถึงทรัพย์สินอย่างทองคำ  และลงทุนในหลาย ๆ  ตลาดหรือทั่วโลก  ซึ่งจะเป็นสิ่งที่ปกป้องเราจาก “ความเสี่ยงร้ายแรง”  ระดับหายนะในช่วงภาวะสงครามได้